шахмат тарыхындагы көптөгөн улуу оюнчу болгон жок да, бир гана айрым шахмат боюнча дүйнөлүк чемпиону деген наамга ээ болуу мартабасына жеттик.
Дүйнөлүк түшүнүгү шахмат боюнча чемпиону, расмий жана расмий эмес, наамын талап кылууга 19-кылымдын биринчи жарымында пайда баштады, ал сөз айкашы "боюнча дүйнөнүн чемпиону:" Биринчи 1845. пайда Ошондон бери шахмат чеберлери бир катар болгон жок , бирок ушул берененин максаттары үчүн, биз расмий түрдө Дүйнөлүк шахмат чемпиону катары таанылат да чечүү керек.
Бирок, ошол эле учурда, мисалы, Пабыл MORPHY бир нече расмий Дүйнөлүк шахмат чемпионаты биринчи жолу 1886-мурунку чемпиондору, бар экенин белгилей кетүү зарыл.
Дүйнөлүк шахмат чемпионаты
Дүйнөлүк шахмат чемпионаты (кээде кыскартылган Дүйнөлүк) дүйнөлүк чемпион ичинде шахмат, жана 1948-жылга чейин дүйнөлүк чемпионат сынактар дан басымдуу үлүшүн жогорулатуу үчүн ар кандай атаандашты талап чемпиону шарттарын коюп оюнчулардын ортосундагы жеке уюштурулду аныктоо жана талкалаш үчүн ойноп жатат наамын талап кылуу максатында чемпиону.
1948-жылдан тартып 1993-жылга чейин, чемпионат Дүйнөлүк шахмат Federation (FIDE) ишке ашырат, ал эми 1993-жылы, бийлик чемпиону Питт атаандашы PCA чемпионатынын түзүүгө алып келген FIDE алыс, сындырды. Баш аты А-Я Дүйнөлүк шахмат чемпионатынын 2006 бирдиктүү болушкан.
Учурдагы дүйнө чемпиону, Магнус Carlsen Дүйнөлүк шахмат мелдешин 2013 Viswanathan Anand жана ийгиликтүү дүйнө чемпионатына 2014 жана Сергей каршы Karjakin 2016-жылы Anand каршы өзүнүн титулун коргоп каршы алган; Карлсен 2018-жылдын март айында Бүткүл дүйнөлүк шахмат чемпионатына дагы бир жолу өзүнүн титулун коргоп жатат.
Башка өзүнчө иш-чаралар жана наамдар Аялдардын Бүткүл дүйнөлүк шахмат чемпионаты болуп, дүйнөлүк шахмат чемпионаты (оюнчулар жаштан 20 жашка чейин), Дүйнөлүк улук шахмат чемпионаты (жаш курагы 60 жаштан жогору эркектер үчүн, ал эми 50 жогору аялдар), ошондой эле дүйнөдө ЭЭМ катышууга мүмкүн болгон кайсы гана иш-чара болуп саналат компьютер шахмат чемпионаты.
Классикалык Дүйнөлүк шахмат Чемпиондор
Бүткүл дүйнөлүк шахмат Champions классикалык сызык, алардын 1886 матчында Wilhelm Steinitz Johannes Zukertort менен утуп чыкты. Ошол убакыттан бери дүйнө чемпионаты турнир ар кандай себептерден улам кээде колдонулган болсо да, адатта, учурдагы чемпион менен каршылаштарынын ортосундагы матчында талаштуу болуп калды.
- Wilhelm Steinitz (1886-1894)
- Эммануил Лагерде (1894-1921)
- Хосе Raul Capablanca (1921-1927)
- Александр Alekhine (1927-1935, 1937-1946)
- Max Euwe (1935-1937)
- Михаил Botvinnik (1948-1957, 1958-1960, 1961-1963)
- Vasily Smyslov (1957-1958)
- Михаил Тал (1960-1961)
- Тигран Петросян (1963-1969)
- Борис Спасский (1969-1972)
- Роберт Джеймс, "Бобби" өспүрүмдөр (1972-1975)
- Анатолий Karpov (1975-1985)
- Питт (1985-2000)
- Бишкек Крамник (2000-2007)
- Viswanathan Ананд (2007-2013)
- Магнус Карлсен (2013-жыл, учурдагы)
FIDE Дүйнөлүк шахмат Чемпиондор
Питт Дүйнөлүк шахмат Federation (FIDE) менен бөлүнүп, Nigel Кыска менен 1993 Чемпионат оюнун уюштуруп жатканда, FIDE алар дагы эле Дүйнөлүк Чемпионат наамын көзөмөлүндө жана өз чемпиону уюштурган деп билдирди. FIDE аталышы классикалык дүйнө чемпионатына кадыр-баркын көтөрүп чыккан жок, бул оюнчулар да оюн жөнүндө тарыхый таасири үчүн белгилеп кетүү керек.
- Анатолий Karpov (1993-1999)
- Александр Khalifman (1999-2000)
- Viswanathan Ананд (2000-2002)
- Руслан Ponomariov (2002-2004)
- Рустам Kasimdzhanov (2004-2005)
- Veselin Topalov (2005-2006)
2006-жылы эки Баш аты А-Я классикалык дүйнө чемпиону Бишкек Крамник бир бириктирүү оюнунда чемпиону Topalov талкалагандан кийин бириктирген.